Tegenwoordig is er een grote groep mensen in Nederland die over een rechtsbijstandverzekering beschikt. In onze praktijk merken wij dat onze cliënten niet altijd op de hoogte zijn van het feit dat zij (ook met een rechtsbijstandverzekering) het recht hebben om zich in een procedure bij te laten staan door een advocaat naar keuze. In een uitspraak van het Europese Hof van Justitie van 7 november 2013¹ is dit recht op vrije advocaatkeuze bekrachtigd. In 2016 zijn er twee aanvullende arresten² door ditzelfde Hof gewezen waarin is bepaald dat ook zogeheten administratiefrechtelijke procedures (zoals een ontslagprocedure bij het UWV) onder het bereik van de vrije advocaatkeuze vallen.

Wat houdt het recht op vrije advocaatkeuze nu concreet in?
In alle procedures geldt sinds 7 november 2013 dat de verzekerde zelf het recht heeft om te bepalen welke advocaat hem of haar zal bijstaan. Dit geldt niet alleen voor de gevallen waarin het inschakelen van een advocaat verplicht is, maar ook bijvoorbeeld voor gerechtelijke procedures voor de afdeling Kanton van de rechtbank.

Indien u derhalve betrokken raakt bij een juridisch conflict waarvoor geprocedeerd dient te worden, dan kunt u uw eigen advocaat uitkiezen en worden de kosten die hiermee gepaard gaan door uw verzekeraar vergoed. Tot welk bedrag de kosten worden vergoed en of u bijvoorbeeld een eigen bijdrage dient te betalen, verschilt per verzekeraar. Het is dus raadzaam u hierin te verdiepen zowel wanneer u overweegt een dergelijke verzekering af te sluiten, als wanneer u al een verzekering heeft lopen.

Let op:
Na de uitspraak van 2013 hebben veel verzekeraars hun polisvoorwaarden aangescherpt. Zo staat in vrijwel alle polisvoorwaarden vermeld dat een juridisch conflict (of zelfs een dreigend juridisch conflict) direct aan de verzekeraar dient te worden gemeld. Het is dus van belang dat u zich ook aan de verzekeringsvoorwaarden houdt om in een later stadium (als u niet op minnelijke wijze tot overeenstemming met de wederpartij kunt komen) aanspraak te kunnen maken op vergoeding van uw advocaatkosten.

Het is van belang om te weten dat uw verzekeraar uiteindelijk de formele toestemming moet geven om te gaan samenwerken met een advocaat naar uw keuze. Zolang u zich aan de polisvoorwaarden houdt, mag een verzekeraar uw recht op vrije advocaatkeuze echter niet frustreren. Bovendien is het van belang om te beseffen dat u geen recht op vrije advocaatkeuze heeft in de zogeheten minnelijke fase van uw geschil.

Zijn verzekeraars hier blij mee?
Het is voor verzekeraars uiteraard kostbaarder om een externe advocaat in te huren in plaats van de werkzaamheden door hun eigen personeel uit te laten voeren. Verzekeraars stonden uiteraard niet direct te springen nadat het Europese Hof haar uitspraken deed. Wat daar ook van zij, uw recht om zelf uw advocaat uit te kiezen kan (indien u zich aan de polisvoorwaarden houdt) niet door uw verzekeraar worden beperkt.

Wat als uw verzekeraar geen procedure wilt voeren, maar u wel?
Weigert uw verzekeraar om in uw zaak te procederen en bent u het daar niet mee eens? Dan kunt u de geschillenregeling toepassen. De verzekeraar legt uw dossier dan ter beoordeling voor aan een externe advocaat (die u vaak zelf mag kiezen) voor een zogeheten second opinion. Oordeelt deze advocaat dat u een kansrijke procedure zou kunnen voeren, dan heeft u in principe alsnog recht op een advocaat naar keuze. De verzekeraar is namelijk gebonden aan deze second opinion.

De advocaten van Van Uitert & Quist Advocaten staan op reguliere basis cliënten met een rechtsbijstandsverzekeraar bij. Ook hebben zij al veelvuldig een second opinion uitgevoerd.

Indien u meer informatie wenst over dit onderwerp of u wilt laten bijstaan door één van de advocaten van Van Uitert & Quist Advocaten, neem dan contact met ons op. Wij staan voor u klaar!

Tatiana Quist-Koppelaar, november 2017.

________________________________________
¹HvJEU 7 november 2013, zaak C-442/12, ECLI:EU:C:2013:717 (Sneller/DAS)
²HvJEU 7 april 2016, zaak C-460/14, ECLI:EU:C:2016:216 (Masar/Das) en HvJEU 7 april 2016, zaak C-5/15, ECLI:EU:C:2016:218 (Büyüktipi/Achmea)