Het erfrecht is hét rechtsgebied waar iedereen op enig moment mee te maken krijgt. Als een dierbare is overleden, komt daarna de vraag op of deze dierbare zijn laatste wensen in een testament heeft laten vastleggen. In het testament bepaalt de overledene wie recht hebben op de erfenis en wie niet. Heeft de overledene geen testament op laten maken dan omschrijft de wet wie de erfgenamen zijn en welke rechten en plichten zij hebben. Dit wettelijk erfrechtstelsel werkt met vier "groepen", welke "groepen" achtereenvolgend recht hebben op de erfenis. Als eerste "groep" is aangewezen de eventuele echtgenoot en de kinderen, vervolgens erven respectievelijk de ouders en broers en zussen, opa's en oma's en overgrootouders.

Wel een testament opgemaakt
Heeft een overledene bij testament zijn laatste wensen kenbaar gemaakt, dan dient daarin te worden gekeken hoe de afhandeling van de erfenis moet worden geregeld. De erfgenaam die op grond van het testament recht heeft op de erfenis heeft daarbij 3 keuzes, namelijk:

1. de erfenis zuiver aanvaarden of
2. beneficiair (onder voorbehoud van een boedelbeschrijving) of
3. de erfenis verwerpen.

Let wel op: indien u als erfgenaam besluit om de nalatenschap te verwerpen en u heeft kinderen dan worden uw kinderen plots rechthebbende op de erfenis en krijgen zij dezelfde drie bovenstaande keuzes voorgelegd.

Benoeming van een executeur
De overledenen kan in zijn testament een executeur hebben benoemd. Een executeur dient de erfenis namens de overledene en de erfgenamen af te wikkelen. Hierbij kan worden gedacht aan het betalen van de laatste schuldeisers en het beheren of verkopen van goederen. Met welke overige taken de executeur kan worden belast, hangt grotendeels af van wat er in het testament door de overledene is bepaald. Stel dat de nalatenschap door één van de erfgenamen beneficiair is aanvaard, dan heeft de executeur de taak om aan te tonen dat de nalatenschap van de overledene ruimschoots toereikend is om de kosten c.q. schulden te dekken. Met andere woorden: in de erfenis moet voldoende vermogen worden aangetroffen (bijvoorbeeld geld op een spaarrekening of overwaarde op een koopwoning) om alle schuldeisers te kunnen betalen. Mocht de executeur niet voldoende vermogen aantreffen (de nalatenschap is dan negatief) dan dient een vereffenaar te worden benoemd. Echter, voor deze optie zal een gang naar de rechter nodig zijn.

De legitieme portie
De legitieme portie is een deel van de waarde van de erfenis waarop een kind van de overledene altijd recht heeft. Altijd, omdat ook indien de ouder(s) het kind onterven het kind ondanks deze onterving recht heeft op een deel van de erfenis. Het beroep op de legitieme kan echter alleen slagen indien het een geldvordering betreft. Een vordering op de antieke kast of de Tesla van paps of mams zal dan ook niet slagen.

Vragen?
Zo ziet u maar: het erfrecht is behoorlijk veelomvattend en kan tot een hoop vragen leiden. Vragen als: "Kan ik een executeur laten ontslaan?" en " Welke rechten en plichten heb ik indien ik de erfenis (beneficiair) aanvaard?" en "Welke termijn heb ik voor het maken van een keuze?" kunnen (samen met veel andere vragen) door de specialisten van Van Uitert & Quist Advocaten voor u worden beantwoord.

Heeft u behoefte aan juridische bijstand bij de afwikkeling van een erfenis? Aarzel dan niet om contact met ons op te nemen. Binnen ons kantoor is mw. Mr. Nancy van Uitert onze erfrechtspecialist.

Van Uitert & Quist Advocaten, december 2018